Kısa özet
Bu sayfa, BRCA1/2, HRD ve DNA tamir bozuklukları hedefli tedavileri hasta diliyle özetler. Amaç, etken madde ve marka örneklerini, hangi hastalarda gündeme geldiklerini, beklenen katkıyı, temel yan etkileri ve Türkiye'de geri ödeme kontrolünde dikkat edilecek noktaları tek yerde göstermektir.
Hangi hastalarda kullanılır?
Over, meme, pankreas ve prostat kanserinde; BRCA/HRD durumu, platin yanıtı, idame veya aktif tedavi amacına göre kullanılır.
Kesin uygunluk; patoloji, moleküler test raporu, evre, önceki tedaviler, performans durumu, eşlik eden hastalıklar ve hastanın tedavi hedefi birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Katkısı nedir?
DNA tamir kusuru olan tümörlerde kanser hücrelerinin hasarı onarmasını zorlaştırarak hastalık kontrolü sağlayabilir; bazı alanlarda idame tedavi olarak nüksü geciktirebilir.
Her hastada aynı etki beklenmez. Klinik fayda; hedef değişikliğin tümör için gerçek bir sürücü olup olmaması, hastalık yükü, beyin metastazı varlığı, önceki tedaviler ve ilacın tolere edilebilmesiyle ilişkilidir.
Yan etkiler nelerdir?
Kansızlık, trombosit düşüklüğü, nötropeni, bulantı, halsizlik, iştah azalması, karaciğer/böbrek test değişiklikleri ve nadiren MDS/AML riski izlenir.
Yeni başlayan nefes darlığı, ateş, ciddi ishal, yaygın döküntü, sarılık, bayılma, çarpıntı, olağandışı kanama veya günlük yaşamı bozan halsizlik olduğunda tedavi ekibiyle gecikmeden iletişim kurulmalıdır.
Türkiye'de geri ödemesi var mı?
Kısa cevap: Bu grup için tek cümlelik “vardır” veya “yoktur” yanıtı güvenli değildir. Geri ödeme; etken maddeye, tümör tipine, biyobelirteç sonucuna, tedavi basamağına, önceki tedavilere, sağlık kurulu raporuna ve güncel SGK/SUT düzenlemelerine göre değişebilir.
Bu nedenle güncel SUT, SGK bedeli ödenecek ilaç listesi ve MEDULA üzerinden hasta bazlı kontrol yapılmalıdır. Bu sayfanın geri ödeme bölümü için son içerik kontrol tarihi: 28 Nisan 2026.
Hekime sorulabilecek sorular
- Benim tümörümde bu hedef değişiklik hangi test yöntemiyle saptandı?
- Bu ilaç benim kanser türüm, evrem ve tedavi basamağım için uygun mu?
- Alternatif tedavi seçenekleri nelerdir?
- Beklenen katkı hastalığı küçültmek mi, kontrol altında tutmak mı, nüks riskini azaltmak mı?
- Hangi yan etkilerde aynı gün haber vermeliyim?
- Geri ödeme için hangi rapor, test sonucu ve belge gerekiyor?
Moleküller
Olaparib (Lynparza)
Over, meme, pankreas ve prostat kanseri gibi alanlarda BRCA/HRR ilişkili endikasyonları olan PARP inhibitörüdür.
Katkı: NCI, prostat kanserinde olaparib ve rucaparib onaylarının genomik hedefli tedaviler açısından önemli bir dönem açtığını belirtir.
Kontrol: BRCA/HRR testi, önceki hormonal/kemoterapi tedavileri, kan sayımı ve böbrek fonksiyonu.
Niraparib (Zejula)
Özellikle over, fallop tüpü ve primer periton kanseri idame tedavilerinde kullanılan PARP inhibitörüdür.
Kontrol: Platin yanıtı, idame tedavi amacı, kan sayımı ve hipertansiyon izlemi.
Rucaparib (Rubraca)
Over kanseri ve bazı prostat kanseri alanlarında kullanılan PARP inhibitörüdür.
Katkı: NCI özetinde BRCA pozitif over kanseri ve prostat kanseri çalışmalarında PARP hedefli yaklaşımın klinik faydasına değinilir.
Kontrol: BRCA durumu, önceki tedaviler, karaciğer enzimleri ve kan sayımı.
Talazoparib (Talzenna)
Germline BRCA mutasyonlu HER2 negatif meme kanseri gibi alanlarda kullanılan güçlü PARP inhibitörüdür.
Kontrol: Germline BRCA testi, HER2 durumu, önceki tedaviler ve hematolojik yan etkiler.