Raporlar ve testler
Patoloji raporu nasıl okunur? Tanı, derece ve cerrahi sınır ne demek?
Patoloji raporu, alınan hücre veya doku örneğinin inceleme sonucudur. Bir kelimeye bakarak tedavi ya da yaşam süresi sonucu çıkarmak yerine raporu bütünüyle değerlendirmek gerekir.
Bu sayfada neler var?
Raporda hangi bölümden başlamalıyım?
Önce örneğin nereden alındığını ve “tanı” veya “sonuç” bölümünü bulun. Biyopsi ile ameliyat materyali aynı ayrıntıları içermez. Küçük bir biyopside tümörün bütün büyüklüğü, tüm cerrahi sınırlar veya bütün lenf nodları değerlendirilemeyebilir. Sonradan eklenen bir rapor, ilk rapordaki bilgiyi tamamlayabilir.
Sık kullanılan terimler
| Terim | Hasta için anlamı |
|---|---|
| Histolojik tip | Hücrelerin özelliklerine göre tümörün türü. |
| Grade / derece | Hücrelerin mikroskop altında ne kadar farklı göründüğünü anlatır; evreyle aynı değildir. |
| Cerrahi sınır | Çıkarılan dokunun kenarında tümör bulunup bulunmadığını ifade eder. |
| Lenf nodu | Örneklenen lenf bezlerinde tümör görülüp görülmediğini bildirir. |
| İmmünohistokimya | Tanıyı veya tedavi seçimini destekleyen protein boyamalarıdır. |
Grade 3, evre 3 demek mi?
Hayır. Derece hücresel görünümle, evre ise hastalığın yaygınlığıyla ilgilidir. Evre belirlenirken muayene, görüntüleme ve patoloji birlikte kullanılır. “Lenf nodu pozitif” ifadesi de bütün kanserlerde otomatik olarak uzak metastaz veya 4. evre anlamına gelmez.
HER2, PD-L1, MSI veya mutasyon sonucu neden yazıyor?
Bazı tümör özellikleri ilaç seçimini etkileyebilir. Hangi testin anlamlı olduğu kanser türüne göre değişir. Raporda bir gen değişikliği bulunması, mutlaka işe yarayan veya Türkiye’de karşılanan bir ilaç olduğu anlamına gelmez. Tümör testleri ile kalıtsal yatkınlık testleri de aynı değildir.
Rapor tamamlanmadıysa ne yapmalıyım?
Bekleyen boyama, moleküler inceleme veya dış merkez değerlendirmesi olup olmadığını sorun. İnternette gördüğünüz bir test listesini kendi başınıza istemek yerine, “Bu test benim tedavimi değiştirir mi?” sorusunu yöneltin. Raporun fotoğrafını paylaşırken kimlik bilgilerinizi koruyun.
Görüşmeye götürülecek dört soru
- Tanım kesinleşti mi, ek rapor bekleniyor mu?
- Derece ve evre ayrı ayrı nedir?
- Tedavi seçimi için hangi test eksik?
- Doku örneği ek inceleme için yeterli mi?